Vài điều cần biết về tình trạng trí tuệ của chúng ta khi về già

Trong cuộc sống chúng ta thường hay thấy có một số các cụ vào khoảng tuổi từ sáu muơi trở lên đã có tính lẫn lộn, nhớ sai tên của con cháu và bạn bè, nói đi nói lại những điều đã nói, và nói lẩm bẩm khi ở một mình. Trường hợp nặng hơn, người ta mắc phải bệnh mất trí nhớ. Tuy nhiên, quý cụ không nên tự cho mình là lú lẫn hay suy thoái trí nhớ khi không nhớ ra tên một người mà mình đã gặp hay nói chuyện với họ. Lý do là khi ta giao thiệp với nhiều người thì không thể nhớ hết tên những người mà mình đã gặp. Đây là lẽ thường tình. Ngoài ra, có những người làm ta không thể quên tên họ được trong khi đó lại có hạng người làm ta rất dễ quên tên của họ. Lý do chính là những bậc tài giỏi, nổi tiếng, và thường liên lạc thì lẽ dĩ nhiên ta không bao giờ quên tên họ được, còn như những hạng người không có gì đáng để ta phải chú ý và không có liên lạc thường xuyên thì tự họ đã làm cho ta khó nhớ tên của họ rồi chứ không phải vì ta đú lẫn đâu.
Nếu tình trạng lú lẫn, lẩm cẩm hoặc hay mất trí nhớ xảy ra lúc về già thì con người quả là một gánh nặng cho gia đình và xã hội. Hậu quả là chuỗi ngày cuối cùng của cuộc đời họ sẽ vất vưởng vô cùng. Trái lại, chúng ta cũng thấy có những người già bẩy tám chín mươi tuổi mà vẫn còn minh mẫn, vẫn tham gia công việc cộng đồng xã hội một cách có hiệu quả, và vẫn điều khiển được guồng máy quốc gia một cách sáng suốt. Cuộc đời của các cụ này thật là có ý nghĩa vì các cụ không những không làm phiền ai mà còn giúp ích tích cực cho gia đình và cộng đồng xã hội.
Kết quả của cuộc khảo cứu tình trạng sức khỏe của các cụ cao niên đã được đăng trên báo - Psychology And Aging phát hành vào tháng 4 năm 1996. Cuộc khảo cứu này tìm ra những yếu tố giữ vai trò quyết định về tình trạng khả năng trí tuệ của quý cụ. Đó là các yếu tố về giáo dục, khả năng của buồng phổi, có tập thể dục cùng sinh hoạt chăm chỉ hay không, và có làm chủ được mình hay không. Trong cuộc khảo cứu này, các nhà nghiên cứu thuộc những trường đại học Duke, Harvard, và Yale ở Hoa Kỳ đã khảo cứu tình trạng sức khẻo của hơn 1200 các cụ về các tuổi từ 70 đến 79 trong thời gian hai năm rưỡi liên quan đến các mặt thể chất, tâm lý, xã hội, và nếp sống. Các nhà nghiên cứu đã tìm thấy những yếu tố quan trọng ảnh hưởng tới tình trạng khả năng trí tuệ của quý cụ như sau:

Yếu tố 1: là vốn liếng giáo dục mà các cụ đã có. Càng có kiến văn và có giáo dục, các cụ càng tinh tường và khang kiện.

Yếu tố 2: là khả năng hít thở của buồng phổi. Phổi càng khoẻ, các cụ càng minh mẫn, có tiếng nói sang sảng, và có nhận thức bén nhạy.

Yếu tố 3: là sinh hoạt hằng ngày. Càng tập thể dục đều đặn và có các sinh hoạt như cắt cỏ, xúc tuyết, làm vườn, trồng cây, chơi cảnh, nuôi cá, chim v.v., và nhất là tham gia các công việc xã hội thì các cụ càng minh mẫn và phán đoán sáng suốt.

Yếu tố 4: là việc làm chủ được cuộc sống và tương lai của mình. Nếu người ta biết được mình có thể làm chủ được điều tốt cũng như điều xấu trong cuộc sống, họ sẽ cảm thấy hạnh phúc, thành công, và có ích cho tha nhân. Có được như thế thì khi về già họ không bị suy kém về tinh thần và thể chất. Chỉ nguyên yếu tố làm chủ được cuộc sống của mình đã là một điều tuyệt diệu. Điều này thật đúng với hạnh “bát nhã,” tức là “tri huệ” của nhà Phật. Đây là một công trình nghiên cứu rất có ích lợi cho các thế hệ tương lai.

Muốn có một cuộc sống ý nghĩa lúc về già, ngay từ khi còn trẻ, chúng ta phải cố công theo đuổi việc học cho đến nơi đến chốn, siêng năng tập thể thao thể dục hằng ngày, ăn uống đầy đủ chất bổ, giữ vệ sinh đúng cách để tránh bệnh tật, hít thở có phương pháp để giữ cho buồng phổi tốt đẹp, và cố gắng thường xuyên để có những sinh hoạt có ý nghĩa ở trong gia đình cũng như ở ngoài cộng đồng xã hội.

Điều quan trọng sau hết là các bạn trẻ phải cố tìm cách làm chủ được cuộc sống bằng cách tự tu tự luyện để hiểu mình, yêu mình, và biết được bổn tâm cùng nhận được bổn tánh của mình. Bất cứ ở không gian và thời gian nào, nếu ta cố công phá vỡ màn vô minh và khai mở trí cho sáng suốt, ta sẽ đạt được hạnh “bát nhã,” biết được bổn tâm, và nhận thấy bổn tánh của mình để "chuyển mê khải ngộ" nhiên hậu thành Phật hầu tế độ chúng sanh. Đó là ý nghĩa của việc tự giác giác tha vậy. Hiểu mình và yêu mình thì ta là người có trí và có nhân. Nhờ thế, ta mới hiểu người và yêu người nhiên hậu ta mới có thể làm cho người hiểu ta và yêu ta. Có hiểu mình và yêu mình, ta mới biết tự trọng, có liêm sỉ, mới giúp cho trí tuệ được minh mẫn, phân biệt được điều nào là chính nghĩa hay không, và mới hiểu thấu hết mọi lẽ để đạt tới trình độ “tam thập nhi lập, tứ thập nhi bất hoặc, ngũ thập nhi tri thiên mệnh, lục thập nhi nhĩ thuận, và thất thập nhi tùng tâm sở dục bất du củ.” Có làm chủ được cuộc sống của mình, chúng ta mới có thể giúp ích cho mình, cho gia đình, cho tổ quốc, và cho nhân loại một cách hoàn hảo.

Posted on Saturday, May 12, 2007 - 02:47